Diğer Dillerdeki Türkçe Kelime Varlığı

Mina

...
Katılım
5 Ağu 2018
Arkadaşlar diğer dillerdeki Türkçe kelime varlığı hakkında bilgiye ihtiyacım var
Bilgi kaynak va verebilir misiniz?
Üniversitede konuşmuştuk ama unuttum bazı dillerde ciddi Türkçe kelime var.
bu başlık altında da konuşabiliriz,hangi dillerde hangi Türkçe kelimeler kullanılıyor
Güzel olabilir bu
 

adlena

 
Katılım
6 Ara 2014
Farsça'dan Türkçe'ye geçmiş kelimelere kıyasla daha az sayıda olsa da iran'ın yüzyıllar boyunca türk yönetiminde kalması ve hala ciddi oranda türk nüfusu barındırmasından ötürü türkçeden farsçaya geçmiş kelimeler de vardır. bunların önemli bir kısmı askerlikle ilgili sözcükler.

açar (anahtar)
aş (iki dilde de kullanımı 8. yy. öncesine gidiyor. tartışmalı)
ağa (bey anlamında)
ağuz (ağız, ilk süt anlamında)
aqdadaş (ağabey anlamında)
aqa (ağabey)
al (al basması, cin)
al (serap)


amac (amaç)


atabek (lala)
otağ
otaq oda anlamında.
ocaq (ocak)
ordek (ördek)
ordu
erselan (arslan)
ermeğan (armağan)
ormek (pamuklu kumaş anlamında)
uzengu (mahmuz anlamında,
eşek
uğur


uluğ (ulu) bey :)
olgu (örnek)
uzun burun (mersin balığı)
iz
il (aşiret anlamında)
ilçi (elçi)



bacnaq (bacanak)
baci (bacı; kadın hizmetçi)
boluk (bölük, kısım)
buran ( tipi)
boşqab (tabak. nişanyan hoten sakacasında türkçeye geçti diyor. tartışmalı)
behadur (. nişanyan eski türkçeye proto-iranca'dan geçti diyor. tartışmalı)
beyrek (bayrak)
beyk (bey, kabile reisi)


pars (tartışmalı)

tatar (tatar; ulak)
toşek (döşek, yatak)
teğar (tağar, büyük toprak leğen)
tokme (düğme)
tolombe (tulumba)
temğa (damga, alamet)
tup (top)
tuman (tümen; on riyal karşılığı para birimi. eski türkçede onbin demek. nişanyan bunun proto-irancadan geçtiğini söylüyor. ikna edici değil.)


cuke (manga)

çapar (ulak. çapmak fiilinden olabilir.)
çaq (çağ, zaman)
çavuş (öncü, kervanbaşı)
çekme (çizme)


çolaq (çolak) erol
çomaq (çomak)



xatun (hatun, katun. nişanyan soğdcadan türkçeye geçti diyor. tartışmalı)
xan (han)
xanom (hanım)


dadaş (erkek kardeş)
dolme (dolma)
dişleme (kıtlama)


supur (çöpçü)
sorme (sürme)
sellane sellane (sallana sallana, ağır ağır)
sencaq (sancak, alay bayrağı)
surtme (kızak)



şapelaq (şaplak, tokat)




ğaz (kaz. başka dillerde de benzer. eski bir kök dilden gelmiş olabilir.)

qableme (tencere. türkçe kaplamadan)
qatoq (katık, yoğurt)
qaçaq (kaçak, kaçak mal)
qaşoq (kaşık)
qalpaq (kalpak)
qayoq (kayık)


qurut, (kurut, kurutulmuş yoğurt)

qorme (kavurma)
qızılala (alabalık)
qışqırıq (yaygara)
qışlaq (kışlak)
qaşov (kaşağı)
qelavuz (kılavuz)
qaltaq (kaltak)
qolçomaq (eli sopalı)


qunduz (kunduz)
qeyme (kıyma)
qu (kuğu)


kotek (kötek, dayak)
kesme (kakül)


komek (kömek. geçiş yönü tartışmalı.)
kuç (göç; haydut)
kuçek (küçük. benzerlik eski bir kök dilden ya da çocuk dilinden kaynaklanıyor olabilir.)


gezme (gece bekçisi)



meral (maral, ceylan)


voşaq (uşak)
veşaq (vaşak)


hovle (havlu)

yataqan (yatağan)
yaği (yağı; isyancı)
yalançi (yalancı)
yaman (tehlikeli bir rüzgar)
yetaq (muhafızlık)
yedek (yedek at)
yeraq (silah; eyer takımı)
yortme (dört nala)
yerliğ (ferman. moğolcadan da geçmiş olabilir.)
yesaq (yasak; ceza)


yeğma (yağma)
yeqe (yaka)
yulduz (yıldız)
yenge
yengidonya (amerika. yenidünya dan.)
yevaş (yavaş)
yurt (çadır yeri)
yureş (hücum)


yuzbaşi (yüzbaşı)

yeylaq (yayla)

kaynak: farsça-türkçe sözlük (mehmet kanar)
 

Dilhun

 
Katılım
20 Haz 2018
Umarım şu haber işinizi görür: :)

Türkçe Dünyaya kaç kelime verdi ?

Türk Dil Kurumu'nun, yabancı dillere geçen sözcüklerden oluşturduğu sözlükte yaklaşık 8 bin 500 madde bulunacak. Türnkçe bugün kadar yabancı dillere bakın kaç sözcük verdi?
Serhat Oğuz'un haberi


Türk Dil Kurumu, Türkçeden diğer dillere geçen sözcükleri 'Türkçe Verintiler Sözlüğü' adıyla bir araya getirerek yayımlamaya hazırlanıyor. Beykent Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Günay Karaağaç'ın 10 yıllık çalışması sonucunda hazırlanan sözlüğe göre, Türkçe, aralarında Çince, İngilizce, Ermenice, Rumence, Yunancanın da bulunduğu çok sayıda dile 20 bini aşkın sözcük verdi.
TDK Danışmanı Prof. Dr. Recep Toparlı, şimdiye kadar Türkçeye Arapça ve Farsça gibi dillerden geçen sözcüklerin kitaplaştırıldığını, böyle bir çalışmanın ilk kez yapıldığını belirterek, kitabın önümüzdeki aylarda basılacağını söyledi. Çalışmayı yapan Karaağaç'a göre ise dünyada bir dilden başka dillere giden sözcükleri bir araya getiren başka bir sözlük yok. Türkçe'nin imparatorluk dili olmasının, çok sayıda komşu ülkeye sözcük vermesine neden olduğunu belirten Karağaaç, 'Kitapta 8 bin 500 madde var. Tek tek sözcük olarak değerlendirdiğimizde ise 20 binden fazla sözcük var' dedi.

Köşkten babaya

Türkçenin diğer dillere verdiği bazı sözcükler ve anlamları şöyle:
ABA (Yünden yapılan kumaş):
Rusça.: abá 'kalın ipten gevşek dokunmuş kumaş'
Ermenice: aba 'yünlü kumaştan yapılmış palto'
Sırpça: haba 'kalın çuha'
AÇIK
Farsça: açig (ağaçsız ve açık yer, alan)
Rumence: acíc, (üstü örtülü olmayan)
Yunanca: açíh-açiğá (açık açık, açıkça)
çikmaví (açık mavi)
ADA
Bulgarca: adá, adalíya (adalı)
Arnavutça: hadë
BABA
Farsça: baba (baba, saygı değer yaşlı)
Rusça: babá, babáy (büyük baba, dede)
Bulgarca: babá, babó, bóba, babáya, babáyko, bubáyko
BACANAK
Farsça: bacanak
Rusça: bacınak
Yunanca: bacanákis
ÇADIR
Çince: chádié'ér
Urduca: çatr (padişah için kullanılan büyük şemsiye)
Yunanca: çadíri (çadır; dağınık ev veya oda)
ÇAKAL
İtalyanca: sciacallo, jacal, sciacal (avının üzerine atılmağa hazır kimse; dehşet günlerinde vurgunculuk yapan kimse; gösterişli cenaze törenleri düzenleyen kimse)
Fransızca: chacal-chakal
ELÇİ
Çince: é'erqin
İngilizce: elchee
KÖŞK
Farsça: kûsk
Fransızca: kiosque
İngilizce: kiosk, kiosque

Sırpçada 9 bin Türkçe sözcük

Türkçe Verintiler Sözlüğü çalışmasına göre, Türkçeden diğer dillere geçen yaklaşık olarak sözcük sayıları şöyle:
Çince 300
Farsça 3000
Urduca 227
Arapça 2000
Rusça 2500
Ermenice 4260
Ukraynaca 800
Macarca 2000
Rumence 3000
Bulgarca 3500
Sırpça 9000
Çekçe 248
İtalyanca 146
Arnavutça 3000
Yunanca 3000
İngilizce 470
Almanca 166


(Milliyet)
 

Dilhun

 
Katılım
20 Haz 2018
Macarcaya: pite (pide), pasztormany (pastırma), joghurt (yoğurt)…
Bulgarcaya: bardak, basma, duman, atmaca, kazma, çekiç…
İtalyancaya: firmano (ferman), beglierbei (beylerbeyi), giannizzero (yeniçeri)…
Fransızcaya: beghlerbeghi (beylerbeyi), janicheres (yeniçeri), bassa, (paşa), bairam (bayram), odalisque (odalık)…
Arapça ve Diğer Ortadoğu dillerine: abla, açık, binbaşı, kuzu, ekmek, evet, ayva, orman, tatlı…
 

Dilhun

 
Katılım
20 Haz 2018
Bu arada hatırladığım kadarıyla Prof.Dr.Günay Karaağaç tarafından hazırlanan "Türkçe Verintiler Sözlüğü" vardı.Yillarin verdiği emek ve tecrübeyle oluşturulan sözlükte Türkçeden başka dillere geçen kelimeler hakkında bilgiler mevcut.
 

Dilhun

 
Katılım
20 Haz 2018
Veee açılan baslik için teşekkürler :)Divanda bu konu hakkında da üç aşağı 5 yukarı edilen kelamlar sayesinde arşivlenen bilgilerin sahibi Meşveret.:)