Dinler Tarihi

Katılım
19 Ağu 2007
#1
Dinler tarihi, hak ya da batıl, yaşayan ya da tarihe karışmış dinlerle ilgili her şeyi burada paylaşalım mı?
 
Katılım
19 Ağu 2007
#2
La nüferriku beyne ehadim minhüm

"Peygamberler arasında bir ayrım gözetmeyiz" manasına gelen ayette belirtildiği gibi, bu bölümde ilk önce tüm peygamberlere iman ettiğimize ve hepsinin bizim nezdimizde Allah tarafından görevlendirildiğini tasdik ettiğimize temas etmek istedim.

"İman etme bakımından hiçbir peygamberin diğer peygamberden farkı yoktur. Bir peygambere inanmak, bütün peygamberlere inanmak demektir.

Hz. Adem'den Peygamberimiz Hz. Muhammed'e varıncaya kadar gelen bütün peygamberlerin Allah'ın birer elçisi olduklarına inanırız, hiçbiri arasında herhangi bir ayırım gözetmeyiz. "Hz. Musa Yahudilerin peygamberi, Hz. İsa Hıristiyanların peygamberi" gibi sözlerin hiçbir değeri yoktur. Hz. Musa da bizim peygamberimiz, Hz. İsa da... Kur'ân'ın bize anlattığı, öğrettiği ve inanmamızı istediği budur.

Hepimizin bildiği ve yatsı namazından sonra okuduğumuz "âmenerrasûlü"de bu mesele anlatılırken, "Allah'ın elçilerini birbirinden ayırt etmeyiz" cümlesi de yer alır.

1 Bu iman konusunda bir şüphemiz ve tereddüdümüz yoktur. Bütün peygamberler masumdur, günahsızdır, en zeki, en doğru sözlü ve Allah'tan aldıkları emirleri olduğu gibi insanlara tebliğ eden, anlatan mükemmel insanlardır.

Ancak peygamberlerin kendi aralarında derecelerinin olduğunu, bazılarının diğerlerinden üstün olduklarını da yine Kur'ân'dan öğreniyoruz: "İşte bu peygamberlere Biz birbirinden farklı üstünlükler verdik. Onlardan kimiyle Allah bizzat konuştu, bazılarını da derece derece yükseltti."

2 Peygamberlerden derecesi en yüksek olan, hiç şüphesiz Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed'dir (a.s.m.).

Yüce Allah'ın Kur'ân'da ifade ettiği gibi, peygamberlerin ümmetleri içinde en hayırlı ümmet, Peygamberimizin ümmetidir. Ümmetinin hayırlı oluşu onun en hayırlı olduğundan kaynaklanıyor. Ayrıca her peygamber belli bir kavme, belli bir topluma, belli bir süre için geldiği halde, Peygamberimiz, kıyamete kadar gelecek olan bütün insanlara uyarıcı ve müjdeleyici, son peygamber olarak gönderilmiştir. Onun getirdiği din olan İslamiyet de en son ve en mükemmel dindir.

Yine Kur'ân'ın anlattığı ve tanımladığı ve tanıttığı şekliyle Peygamberimizden sonra derece itibariyle Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Musa ve Hz. İsa'nın içinde yer aldığı ülü'l-azm peygamberler, daha sonra kendilerine kitap verilen resuller, ardında da diğer nebiler gelir.

Ülü'l-azm peygamberlerin isminin geçtiği bir ayette şöyle buyurulur: "O, dini ayakta tutun, onda ayrılığa düşmeyin diye dinden Nuh'a tavsiye ettiğini, sana vahy eylediğimizi, İbrahim'e, Musa'ya ve İsa'ya tavsiye ettiğimizi Allah size de din kıldı..."

3 Kur'ân-ı Kerim'de çok sık geçmesi, ilk insan, ilk peygamber olması, meleklerin onu üstün tanımaları ve kendisine özel olarak "suhuf" anlamında kitap verilmesi açısından da üstünlüğü kabul edilen peygamberlerin arasında Hz. Adem de yer alır.

1 Bakara Suresi, 285.

2 Bakara Suresi, 253.

3 Şûra Suresi, 42:13; Ahzab Suresi, 33:7"

Mehmet Paksu
 
Katılım
26 Nis 2007
#3
Ynt: Dinler Tarihi

gece yürüyüşü' Alıntı:
Dinler tarihi, hak ya da batıl, yaşayan ya da tarihe karışmış dinlerle ilgili her şeyi burada paylaşalım mı?
Güzel olur; ama öncelikle dinler tarihinin bir tanımını alabilir miyiz? ::)
 
Katılım
20 Eyl 2008
#4
Ynt: Dinler Tarihi

ferahsan' Alıntı:
Güzel olur; ama öncelikle dinler tarihinin bir tanımını alabilir miyiz? ::)
Dinler Tarihi; dinleri yer ve zaman göstererek inceler. Tarihi incelemelere göre dinler tarihi; tarih ve dil metodlarını kullanarak, dinleri, doğuş ve gelişmesinden inanç, ibadet, ahlak, vb. konularına kadar, tarihi seyir içinde inceleyen bir disiplindir.

Karşılaştırmalı incelemelere göre ise dinler tarihi; dinlerin diğer dinlerle olan ilişkilerini, benzer, farklı ve ortak yönlerini karşılaştırmalı olarak ele alan bir bilim dalıdır.

Dinler tarihinin konusu, geçmişte yaşamış, günümüzde yaşayanı bulunan ve tarih sahnesinde görülmüş bütün dinlerdir.
 
Katılım
26 Nis 2007
#5
Ynt: Dinler Tarihi

eylül' Alıntı:
Dinler Tarihi; dinleri yer ve zaman göstererek inceler. Tarihi incelemelere göre dinler tarihi; tarih ve dil metodlarını kullanarak, dinleri, doğuş ve gelişmesinden inanç, ibadet, ahlak, vb. konularına kadar, tarihi seyir içinde inceleyen bir disiplindir.
O halde mesela aşağıdaki kısım dinler tarihinin konusu mudur? Ya da onun metoduna (varsa eğer) uygun mudur?

gece yürüyüşü' Alıntı:
2 Peygamberlerden derecesi en yüksek olan, hiç şüphesiz Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed'dir (a.s.m.).

Yüce Allah'ın Kur'ân'da ifade ettiği gibi, peygamberlerin ümmetleri içinde en hayırlı ümmet, Peygamberimizin ümmetidir. Ümmetinin hayırlı oluşu onun en hayırlı olduğundan kaynaklanıyor. Ayrıca her peygamber belli bir kavme, belli bir topluma, belli bir süre için geldiği halde, Peygamberimiz, kıyamete kadar gelecek olan bütün insanlara uyarıcı ve müjdeleyici, son peygamber olarak gönderilmiştir. Onun getirdiği din olan İslamiyet de en son ve en mükemmel dindir.
 
Katılım
20 Eyl 2008
#6
Ynt: Dinler Tarihi


ferahsan' Alıntı:
O halde mesela aşağıdaki kısım dinler tarihinin konusu mudur?
Bir dinin dinler tarihi konusu içinde olabilmesi için, o dinin geçmişte yaşamış ve günümüzde de hala yaşıyor olması gerekir. Alıntı yaptığınız paragrafın son cümlesinde İslamiyetin en son ve en mükemmel din olduğundan bahsediliyor.

Yine alıntı yaptığınız paragrafın ilk cümlesinde peygamber efendimiz diğer peygamberlerle kıyaslanmış. Paragrafın ikinci cümlesi ise "Yüce Allah'ın Kur'anda ifade ettiği gibi" şeklinde başlıyor.
Buradan da paragrafın Kur'an-ı Kerim'den alınmış olduğu anlaşılıyor. İslam dünyasındaki dinler tarihinden bahseden ilk kaynak Kur'an-ı Kerim'dir. Dolayısıyla alıntı yaptığınız kısım dinler tarihinin
konusu içine girer diye düşünüyorum.

ferahsan' Alıntı:
Ya da onun metoduna (varsa eğer) uygun mudur?
Bu soruyu cevaplandırmakta zorlanıyorum. Ben paragraf içerisinde tarih, sosyoloji, filoloji metodlarının yanında dinler tarihinin kendine has herhangi bir metodunu göremiyorum.
 
Katılım
26 Nis 2007
#7
Ynt: Dinler Tarihi

Sizin belirttiğiniz gibi paragrafın içerisinde "Yüce Allah'ın bildirdiği gibi" ya da "İslamiyet'in en son ve mükemmel dindir" şeklinde ifadeler var. Esasında benim paragrafı alıntılamamın sebebi de bu; tarihten bahsediyoruz. Yani objektif verilere (yine varsa öyle bir şey) dayanan bir ilim. O halde akla gelen ilk soru; dinler tarihi dinlerin kutsal metinlerini tarihi bilgi olarak kullanabilir mi? (dikkat buyrun kutsala refere ederek açıklama yapmaktan bahsetmiyorum) Zira malum olduğu üzere din bilmeden öte, inanma işidir. Bu sorunun yanıtına göre cevabı şekillenecek bir diğer soru; yoksa dinler tarihinin amacı inanç kıyaslaması yapmak mıdır?
 
Katılım
20 Eyl 2008
#8
Ynt: Dinler Tarihi

ferahsan' Alıntı:
dinler tarihi dinlerin kutsal metinlerini tarihi bilgi olarak kullanabilir mi?
Elbetteki dinler tarihi; dinlerin kutsal metinlerini (kitaplarını) tarihi bilgi olarak kullanabilir.

ferahsan' Alıntı:
Zira malum olduğu üzere din bilmeden öte, inanma işidir. Bu sorunun yanıtına göre cevabı şekillenecek bir diğer soru; yoksa dinler tarihinin amacı inanç kıyaslaması yapmak mıdır?
Biz buna inanç kıyaslaması demeyelim. Dinlerin birbirleriyle benzer, farklı ya da ortak yönlerinin kıyaslanması diyelim daha doğru olmaz mı?
 
Katılım
26 Nis 2007
#9
Ynt: Dinler Tarihi

eylül' Alıntı:
Elbetteki dinler tarihi; dinlerin kutsal metinlerini (kitaplarını) tarihi bilgi olarak kullanabilir.
Bu cümlenizin bir açıklaması var mı? Yani objektiflik konusuna binaen?

eylül' Alıntı:
Biz buna inanç kıyaslaması demeyelim. Dinlerin birbirleriyle benzer, farklı ya da ortak yönlerinin kıyaslanması diyelim daha doğru olmaz mı?
Tabiki dinlerin birbirine benzer ve farklı yönlerini kıyaslayacaktır. Kutsal metinlere atıfta bulunma meselesini bu yüzden ayrıca belirttim. Mesela "Hıristiyanlık'ta Jesus tanrı iken İslam'da İsa Allah'ın elçilerinden bir tanesidir" gibi bir kıyaslama yapılabilir. Benim vurgum İslam'ın en mükemmel din olduğu söylemindeki gibi cümlelere yansıyan inanç perspektifi. Şimdi hepsinin dayandığı nokta olarak dinler tarihinin objektif bir ilim olup olmadığını soracağım ama ardından bilimlerin geneli için bu soruyu sormamızın gerekliliği ortaya çıkacak ve konu sapacak, ondan korkuyorum.
 
Katılım
19 Ağu 2007
#10
Ynt: Dinler Tarihi

eylül' Alıntı:
Bir dinin dinler tarihi konusu içinde olabilmesi için, o dinin geçmişte yaşamış ve günümüzde de hala yaşıyor olması gerekir.
Bir klavye sürçmesi oldu sanırım. Dinler tarihinin konusu olması için, dinin yaşıyor olması gerekmez. Bir önceki iletinde de söylemişsin zaten.

ferahsan' Alıntı:
...tarihten bahsediyoruz. Yani objektif verilere (yine varsa öyle bir şey) dayanan bir ilim. O halde akla gelen ilk soru; dinler tarihi dinlerin kutsal metinlerini tarihi bilgi olarak kullanabilir mi? (dikkat buyrun kutsala refere ederek açıklama yapmaktan bahsetmiyorum) Zira malum olduğu üzere din bilmeden öte, inanma işidir. Bu sorunun yanıtına göre cevabı şekillenecek bir diğer soru; yoksa dinler tarihinin amacı inanç kıyaslaması yapmak mıdır?
Tarihin bir bilim olup olmadığı mevzuu başlı başına bir tartişma konusudur. Zira tarihçi elde edebildiği tüm malzemeleri toplar ya da rivayete dayalı ilimlerden bu malzemeyi alır. Yapması gereken bir duvar örmektir. Ama elindeki malzeme bu duvarda boşluklar meysana gelmesine yol açacaksa tarihçi bu boşlukları kendisi doldurur. Bu sözler mana itibariyle benim değil, tarih hocamın sözleri. O halde burada objektiflikten ne ölçüde bahsedilebilir ki?

Kutsal metinler dediğimiz kitap ya da sahifeler tarih içinde imla ettirilmiş ve yaşanılmış olaylara atıflarda bulunan malzemeler değil midir? Söz gelimi Yeni ahit daha çok bir biyografi niteliğinde değil midir? Bu metinlere başvurmayan bir tarihçi Hz. İsa ile ilgili bilgileri nereden toplayacak? Elbetteki bahsettiğim sadece bu metinlere dayanıp başka hiçbir kaynak aramamak değil. Ve biliyorum ki sen burada yine beni sıkıştırıp işi "o halde Kur'an eleştriye tabi tutulabilir mi" gibi bir yere getireceksin ama olsun :p

Dinler tarihinin amacını inanç kıyaslaması yapmakla sınırlamak bu alana yapılacak bir haksızlık olsa gerek. Bu sosyolojinin amacı sadece soru sormak mıdır demem gibi bir şey :p Dinler tarihi elbette kıyaslama yapar. Kıyaslama yapılmasaydı karşılaştırmalı dinler tarihi diye bir alan olmazdı. Fakat bu kıyaslamayı yaparken tarihçi elinden geldiği kadar subjektiflikten uzak durmaya çalışır. Zira dinler tarihinin amaçları arasında bu din iyidir, bu din kötüdür gibi yargılara varmak yoktur.

vesselam..
 
Katılım
19 Ağu 2007
#11
Ynt: Dinler Tarihi

ferahsan' Alıntı:
Benim vurgum İslam'ın en mükemmel din olduğu söylemindeki gibi cümlelere yansıyan inanç perspektifi.
Dinler tarihçisi herhangi bir dine mensupsa eğer bu onun ifadelerine öyle ya da böyle yansıyacaktır. Bu sadece dinler tarihi için değil insanın içinde bulunduğu her bilim için geçerlidir. Bir matematikten bahsetmiyoruz. Elbette farklı görüşler olacak elbette bazıları bazı şeyleri savunacak. Ya da bilim adamı bir konuyu incelerken bütün dini, siyasi vs fikirlerinden arınıp, tabiri caizse onları çıkarıp askıya astıktan sonra kolları sıvayacak ve bu işe girişecektir. Bu ne kadar mümkün sence.

Ayrıca alıntı yaptığın yazıyı dinler tarihi ile ilgili konuşmalara geçmeden önce ortaya çıkabilecek yanlış anlamalara karşı bir önnot -bu da türk diline benim katkım olsun :)- olarak koydum. Mehmet Paksu da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi mezunu bir kişi. Yani dinler tarihçisi değil. O halde ondan da dinler tarihçsinde olması gereken özellikleri aramamak gerek diye düşünüyorum.
 
Katılım
26 Nis 2007
#12
Ynt: Dinler Tarihi

gece yürüyüşü' Alıntı:
Fakat bu kıyaslamayı yaparken tarihçi elinden geldiği kadar subjektiflikten uzak durmaya çalışır. Zira dinler tarihinin amaçları arasında bu din iyidir, bu din kötüdür gibi yargılara varmak yoktur.
Oh be :)

gece yürüyüşü' Alıntı:
Kutsal metinler dediğimiz kitap ya da sahifeler tarih içinde imla ettirilmiş ve yaşanılmış olaylara atıflarda bulunan malzemeler değil midir? Söz gelimi Yeni ahit daha çok bir biyografi niteliğinde değil midir? Bu metinlere başvurmayan bir tarihçi Hz. İsa ile ilgili bilgileri nereden toplayacak? Elbetteki bahsettiğim sadece bu metinlere dayanıp başka hiçbir kaynak aramamak değil. Ve biliyorum ki sen burada yine beni sıkıştırıp işi "o halde Kur'an eleştriye tabi tutulabilir mi" gibi bir yere getireceksin ama olsun :p
Ben zaten kutsal metinlere atıfta bulunma konusuna değindim, hatta değindiğime de değindim :) Lütfen sorularımı anlam kaymasına uğratıp cevaplardan kaytarmayalım :p

gece yürüyüşü' Alıntı:
Dinler tarihçisi herhangi bir dine mensupsa eğer bu onun ifadelerine öyle ya da böyle yansıyacaktır. Bu sadece dinler tarihi için değil insanın içinde bulunduğu her bilim için geçerlidir. Bir matematikten bahsetmiyoruz.
Bununla ilgili söylemek istediğim tek şey var: sen de mi (buradaki brutus vurgusuna dikkat edelim) Descartescı oldun ???
 
Katılım
19 Ağu 2007
#13
Ynt: Dinler Tarihi

ferahsan' Alıntı:
Ben zaten kutsal metinlere atıfta bulunma konusuna değindim, hatta değindiğime de değindim :) Lütfen sorularımı anlam kaymasına uğratıp cevaplardan kaytarmayalım :p
Değindiğini de değindiğine değndiğini de biliyorum. Bana açıklar mısın o zaman sen ne sormak istedin. Kutsal metinlerdeki bilgileri kullanmakla kutsal metinlere atıf yapmak arasındaki fark nedir? Saatlerdir totoloji mi yapıyoruz yoksa?
 
Katılım
19 Ağu 2007
#14
Ynt: Dinler Tarihi

ferahsan' Alıntı:
Bununla ilgili söylemek istediğim tek şey var: sen de mi (buradaki brutus vurgusuna dikkat edelim) Descartescı oldun ???
ben descartesci oldum mu bilmem ama senin sofistliğinle alakalı süphelerim var. Gizli gizli bi yerlerden ders mi alıyorsun yoksa ;) Bana birini hatırlatıyorsun bu tavırlarınla. :)
 
Katılım
26 Nis 2007
#15
Ynt: Dinler Tarihi

gece yürüyüşü' Alıntı:
Değindiğini de değindiğine değndiğini de biliyorum. Bana açıklar mısın o zaman sen ne sormak istedin. Kutsal metinlerdeki bilgileri kullanmakla kutsal metinlere atıf yapmak arasındaki fark nedir? Saatlerdir totoloji mi yapıyoruz yoksa?
Ya hu açıkladım, ama başka bir örnekle bir daha açıklayayım; İslam'da hacc şu şartlara göre yapılır, şunar farzdır, bunlar sünnettir. Yahudilikte ise bundan farklı olarak hacc şu şekilde yapılır vs. için Kur'andaki hacc ayetleri ve Tevrat'taki ilgili kısımlar kullanılabilir (ister kullanmak de, ister atfetmek, farketmez) Hatta İslam'a göre diğer dinlerin hükmü kalkmıştır vs. gibi açıklamalar da yapılabilir. Durum değer biçme kısmına geldiğinde ise bence işler değişebilir. Size sorduğum ise, bu noktada dinler tarihinin hangi tutum içerisinde olması gerektiğini düşünüyorsunuz sorusu..

gece yürüyüşü' Alıntı:
ben descartesci oldum mu bilmem ama senin sofistliğinle alakalı süphelerim var. Gizli gizli bi yerlerden ders mi alıyorsun yoksa ;) Bana birini hatırlatıyorsun bu tavırlarınla. :)
Sokrates sofist değildir ;)
 
Katılım
19 Ağu 2007
#16
Ynt: Dinler Tarihi

ferahsan' Alıntı:
Sokrates sofist değildir ;)
Sokrat'ın rahle-i tedrisindesin yani. Düşündüğüm gibi ;)

ferahsan' Alıntı:
Ya hu açıkladım, ama başka bir örnekle bir daha açıklayayım; İslam'da hacc şu şartlara göre yapılır, şunar farzdır, bunlar sünnettir. Yahudilikte ise bundan farklı olarak hacc şu şekilde yapılır vs. için Kur'andaki hacc ayetleri ve Tevrat'taki ilgili kısımlar kullanılabilir (ister kullanmak de, ister atfetmek, farketmez) Hatta İslam'a göre diğer dinlerin hükmü kalkmıştır vs. gibi açıklamalar da yapılabilir. Durum değer biçme kısmına geldiğinde ise bence işler değişebilir. Size sorduğum ise, bu noktada dinler tarihinin hangi tutum içerisinde olması gerektiğini düşünüyorsunuz sorusu..
o halde kendi fikrimi söyleyeyim de insanlar da bayılmasın artık. Dinler tarihçisi ulaşabildiği bulguları sunar yapacağı yorumlarda bir dini öne çıkarma kaygısı gütmez. Bağlı olduğu din sebebiyle objektifliğinde meydana gelen kusurlar da görmezden gelnir.

Bu kadar lafın üzerine dinler tarihçisi olmak isteyen kimse kalmaz sanırım. Yan alan olarak bile olsa. :D (şahsıma ithaftır)
 
Katılım
19 Ağu 2007
#20
Ynt: Dinler Tarihi

Hz. Adem yaratıldığında hangi din vardı? Ya da o kime peygamber olarak gönderildi?

Eğer Hz.İsa'ya yahudidir dersek, hıristiyanlık nereden peyda oldu? Yok yahudi değildir dersek, o zaman ne idi?
 

Konuyu şu anda okuyanlar : (Users: 1, Guests: 0)

Giriş yap