Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

UluğBey

türbedar
Katılım
27 Ara 2005
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Verilen beyitin çözümlenmesi

Beyitteki Bilinmeyen Kelimelerin Tespiti

( Evla bu kısmı yukarıda vermiş )
beyitte geçen beyan-ı hâle tamlamasının 2.kelimesini hâle olarak almamız mümkün değil, zira oradaki kelime hâl kelimesindir, -e yönelme ekidir. Yani bu tamlamanın çevirilişi halimi arz etmeye olarak alınmalı.Diğer tamlamada da bu durum söz konusu. Reca - Vasl kelimelerinin anlamlarına bakılıp terkip çözülmelidir.İlk tamlamada hâle olarak alınırsa beyitin anlamı değişcektir.Beyitin Osmanlıcasını vermediğim için oradaki -e nin yönelme eki olduğunu göremeyebilirsiniz.Ama beyitin genel anlamından onun hâle olamayacağını anlamalısınız.
Beyitin Nesir Cümlesi Haline Çevirilişi

Ne hâlimi arz etmeye cür'et edebiliyorum, ne de feryad etmeye gücüm, takatim var.Ne vuslat,kavuşma ümidi için gayret edebiliyorum ne de ayrılığa dayanabiliyorum.


Beyit Enderunlu Vâsıf'ın bir beyiti.Şairin çaresizliğini ifade eden, şairin halet-i ruhiyesini anlattığı bu beyitte çok da derinlere inmemmiz yersiz.Şair sevgiliye halini anlatmak için, içinde bulunduğu zor durumu anlatmak için kendini kuvvetsiz olduğunu söylüyor.Ki burada cür'et kelimesini kullanması haddi aşmanın ifadesi olarak karşımıza çıkıyor.Şair halini arz etmektedir ve bu arzın kabul edilmesini istemekdir.Bütün bu haddi aşmalara karşılık vuslatı arzu eden şair adate bu düşünceyle takati kırılıyor.

Enderunî klasik edebiyatın son dönemlerinde yaşayan şairlerdendir.(19.yy)Nedim'in öncülüğünü yaptığı "mahallileşme" akımının tesirinde kalmıştır.
Şairin bu beyitini tasavvufi açıdan zormala olarak değerlendirmek yersiz.Zira her divan şairi her şiirinde tasavvufi unsurlar kullanacak diye bir kaide yok.

Evla hâle kelimesine takılıp oradan yorum yaptığı için birtakım farklılıklara düşmüş.Eğer hâle kelimesi beyân ile terkip oluşturabilseydi, farklı olarak düşünebilirdik.Ama beyân-ı hâle yi "ay çehresinde göreülen parlak daire" anlamındaki hâle ile değerlendirirsek işin içinden çıkamayız bozuk bir anlatım olur.


Beyite birkaç cümle de olsa ben de bir şeyler ekleyeyim diyenler buyurun :) Söz sizde ...
 
Katılım
26 Nis 2007
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Yazdıklarını okumadan önce daha kelime anlamlarını okurken ben de "hâle" kelimesine takılmıştım ve onu bu anlamda alabilirmiyiz ki diye soracaktım ama cevabım erken geldi.. Söylenecek olanları söylemişsiniz Allah ikinizden de razı olsun istifade ettim.. Eklemek istediğim tek şey var; Yahu bu şair beni anlatmış, farkında değil :)
 

evla

Gündüz yarasalarıyız biz.
Katılım
24 Eyl 2007
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

hocam bende diyorum neden bu böyle oluyor
dersten cıkarılan kelimeleri bölme
birde en çok zorlandığım beyiti nesir cümlesine dönüştürmek kelimelerden bir cümle kuramadım
 

UluğBey

türbedar
Katılım
27 Ara 2005
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

evla' Alıntı:
birde en çok zorlandığım beyiti nesir cümlesine dönüştürmek kelimelerden bir cümle kuramadım
Zorlanman normal, zaten beyiti nesir cümlesine doğru olarak aktarman beyiti çözmen demektir.İşin yarısı orada halloluyor.İşin bu kısmında zamanında biz de zorlandık, herkes zorlanıyordu, sınavlarda bazan kağıda bakakalıyorduk.Şimdi dahi düz cümleye çevirmekte zorlanabileceğimiz beyitler karşımıza çıkabilir, bizim de sizin de.Ama bu onlardan değil ;)
 

evla

Gündüz yarasalarıyız biz.
Katılım
24 Eyl 2007
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri


Hocam yeni ödev ver bize !
 

UluğBey

türbedar
Katılım
27 Ara 2005
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Eski Türk Edebiyatı bölümüne "sana" redifli gazelin şerhini attım, onu üzerinde durarak oku.(gerekirse birkaç defa)Anlamaya çalış.
 

evla

Gündüz yarasalarıyız biz.
Katılım
24 Eyl 2007
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

ben beyit istemiştim aslında ama olsun hocam ne diyorsa odur!
 

UluğBey

türbedar
Katılım
27 Ara 2005
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Tamam onu oku da beyit de vereyim bu gece...
 

evla

Gündüz yarasalarıyız biz.
Katılım
24 Eyl 2007
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

beyiti yarın ver ozaman bu konunun özetini çıkarayım?
 

HCRTRMN

 
Katılım
11 Eki 2006
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Abla keşke bi edebiyat hocasının öğrencisi olsaydın. Senin gibi bir öğrenciyi kesinlikle kaçırmak istemezdi.
 

evla

Gündüz yarasalarıyız biz.
Katılım
24 Eyl 2007
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

uluğbey=edebiyat hocası
evla =tembel öğrenci

istermi şimdi uluğbey sormak lazım?
 

UluğBey

türbedar
Katılım
27 Ara 2005
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Estagfurullah :) Azmini seviyorum, başaracaksın inşaallah....

Can, o şerh biraz ağır yani tasavvufi bir gazel, ondan dolayı ona çok dalmanı istemiyorum.Şahsen biz dahi tasavvuf içeren beyitleri 4.sınıfta gördük.4.sınıfa kadar diğer konulardaki beyitleri görüyorduk.Nitekim onları halletmeden tasavvufi beyitlere dalmak olmaz.Eğer özetini çıkarınca daha iyi oturacaksa taşlar yerine peki ...
 

HCRTRMN

 
Katılım
11 Eki 2006
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Yalnız ben yanlış anlaşılmak istemem. Tabiki Uluğbey'in edebiyat bilgisine güveniyoruz ama ben sanaldan değil reelden olanı kastetmiştim..
 

UluğBey

türbedar
Katılım
27 Ara 2005
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

HCRTRMN' Alıntı:
Tabiki Uluğbey'in edebiyat bilgisine güveniyoruz ama ben sanaldan değil reelden olanı kastetmiştim..
Dost, bilgi her yerde var, bilgi değil yürek gerek yürek.Hem biz artık farklıyız, sanal değiliz artık, tamam ayrı yerlerdeyiz görmedik birbirimizi, hatta burada olup isimlerini dahi bilmediğimiz dostlarımız var, sorarım size muhtelif sitelerde dönen sanal muhabbetler, maskeli yüzler, yalanlar dolanlar var mı burada? Eğer onlara sanal diyorsak, bizim adımız sanal olmamalı, başka bir şey olmalı bunun adı...
 

HCRTRMN

 
Katılım
11 Eki 2006
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Haklısınız..
 

evla

Gündüz yarasalarıyız biz.
Katılım
24 Eyl 2007
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Deneyelim bakalım bende okudukça bazı yerlerde bocaladım ama bakalım ne çıkıcak ortaya sen hangisini uygun görürsen

İnşallah öğrenicem ,(bakalım nasip) ,hocam sağ olsun deveye hendek atlattırırız

Anladım hacerim okul da adımız pek çalışkanlığımız la anılmazdı:)
 

HCRTRMN

 
Katılım
11 Eki 2006
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Ablam artık buradan anar hocalarımız.. :)
 

evla

Gündüz yarasalarıyız biz.
Katılım
24 Eyl 2007
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

1.konu:(tabi yarısı)
Divan Şiirin de

Âşık, sevgili, rakip üçlüsü ve ölüm

Anladıklarım yazılacaktır mutlaka anlatım bozukluğu yaparım görmemezliğe gelin lütfen

. Bu yazıda Âşık, sevgili, rakip üçlüsü ve ölüm çok güzel anlatılmış aşağıda aktarmaya çalışacağım
İnsan ölümü hiçbir şekilde çözememiş ve engel de olamamıştır
ölüm insan hayatının en önemli sürekli yanı başında gezen ve sürekli insanların zihnini meşgul eden bir sorudur! bu zaman kadar insanlar çeşitli düşünce sistemleri ve dini inançlarında ölümü açıklamaya çalışmalardır. Sadece dini inançlarında değil edebiyatta da
Ölüm ve ölümle ilgili düşünceler sadece dini inançlarda kalmayıp edebiyatta temel konulardan biridir. Evrensel bir konu olduğu için edebiyatımızda geniş yer tutmuştur ölüm konusu. Değişik yönleriyle birçok eser vermiştir
Edebiyatımızda ölümle ilgili düşüncelerle duyguların yer aldığı divan edebiyatın da mersiyelerdir.(halk edebiyatında ağıtlardır)Mersiyeler ölen kişinin geriye bıraktığı yaşattığı üzüntü, iyiliklerinin ve güzel özelliklerinin sayılmasıdır. Divan şiirinde ise İslam inancı ile tasavvuf düşüncesinin önemli bir yeri vardır. Divan şairi dini inançları gereği ölüm kabul etmek zorundadır çünkü ölüm korkulacak bir şey değil ruh ölümsüzdür ve ruh özgürlüğüne kavuşacaktır. Korkulacak bir durum değil sevinecek bir olaydır. Beden ölümü gerçekleştiğin de ruh edebiyete kavuşacaktır. Hatta bazı mutasavvıflar için ölümü ruhunun dostu olan Rabb’ine ulaşması, aşığın maşukuna kavuşmasıdır.
Mersiyelerin dışında kalan dışında divan şairlerinin ölüme bakışı ve divan şiirinde yer alan ölümle ilgili öğeler konusunda çalışmalar vardır.Bu geleneksel üçlü ile ilgili düşünceler en gazellerde yer almakta .Şeyhi,Necati ,Usuli,Fuzuli,Baki ,Hayali ve Sabit divanlarına baktığımız da pek çok örnek görünmekte …

diğer konuyu hazmedeyim onu da anlatıcam dilim döndüğünce
 

evla

Gündüz yarasalarıyız biz.
Katılım
24 Eyl 2007
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri

Sayd iderse n’ola al ahuyu her vahşi ded-i
Çünk-i ekser güneşe menzil olur burç-ı esed


sayd etmek:avlamak
ahu:güzel gözlü,ceylan
ded:et yiyen vahşi hayvan
ekser:en çok
menzil:masefe

Nesiri:

her vahşi hayvan o ceylanı yakalarsa ne olur
zira güneşe en yakın menzilde aslan burcu bulunur

2.nesiri

o güzel gözlüyü her vahşi yakalasa ne olur
aslan burcu gibi olmaz çünkü güneşe en yakın olandır

Anladığım açıklaması ise
(burçlar hakkında olduğu için)
Hiçbir yıldız aslan burcu kadar çevik ve güçlü olmaz cünkü gücünü güneşten almıştır
 

UluğBey

türbedar
Katılım
27 Ara 2005
Ynt: Divan Şiiri Üzerinde Düşünceler/Divan Şiiri Dersleri


Nesir: Her vahşi hayvan o ceylanı avlarsa ne olur ? Zira genellikle aslan burcu güneşe menzil olur.

Beyitte tabiattaki av hadisesi anlatılmıştır.Güneş aslan burcuna geldiğinde yaz mevsimi gelmiştir.Ateş simgelenir.Tabiat sıcak ve kurudur.Aslan burcunun yüzü batıya kuyruğu kuzeye bakan 27 yıldızlık aslana benzeyenn bir şekildedir.Bu burç gücü, iktidarı padişahlık makanımını temsil eder.Aslan burcu ile vahşi hayvan arasında ilgi vardır.

Güneş ve ceylan güzellik renk hareket ilgisi kurması itibariyle birbiriyle alakalıdır, tenasüb sanatı.

Şairin o âhû diyerek herhangi bir ahuyu kastetmediğini anlıyoruz, netekim böyle dediği için sevgiliyi göz önüne alıyoruz.

Rakib ise ahuyu avlayan avcıdır.Vahşi hayvana benzetilmiştir.Âşık tek başına iken rakibler sevgiliye yaklaşır ve sevgiliye âşığı kötülerler.Sevgilinin âşık hakkında yanlış düşünmesine sebeb olurlar.

Âşığın şikayeti söz konusudur.Sevgili rakibler arasında kalmıştır.

Ekser kelimesinin kullanılması bu durumun devamlı olduğunu gösterir.Şairimizin asıl söylemek istediği şey ise sevgilinin rakibler arasında kaldığıdır.

Avlanma mevsimi yazdır, sevgili de daha çok yazın gezer.



Evla eksiklerini bu anlatıma göre tamamlayabilirsin....