Etimolojik Tahliller

Katılım
5 Ağu 2018
#1
Farsça "örtmek" anlamındaki "pûşîden" fiilinden iki kelime: "Ser" baş manasına

. -Pûş eki ile birleşince "başı örten" anlamında serpuş kelimesi cıkmış.

Diğeri ise "ayak" demek olan "pâ" ile birleşmiş.

Ayağı örten anlamında "pâpûş” yani papuç...
 
Katılım
5 Ağu 2018
#5
Bayram asırlardan beri var olan bir kelime. 1000 yıl öncesinde Dîvânu Lügâti’t-Türk’te yer alır. “Sevinç, eğlence” anlamlarına gelir. Arapçada “ıyd” diye geçer. “Dönmek” demek olan “avd”den. Her sene dönüp dolaşıp gelen sevinç günleri yani.
 
Katılım
6 Ara 2014
#8
Bayram asırlardan beri var olan bir kelime. 1000 yıl öncesinde Dîvânu Lügâti’t-Türk’te yer alır. “Sevinç, eğlence” anlamlarına gelir. Arapçada “ıyd” diye geçer. “Dönmek” demek olan “avd”den. Her sene dönüp dolaşıp gelen sevinç günleri yani.
"İade ve adet"kelimesi de aynı kökten türemiştir.
 
Son düzenleme:
Katılım
27 Ara 2005
#9
Bir katkı da benden olsun...

Ef'al babını çoğul yapmak için kullanıyoruz.

Bakınız

varak, Arapça'da yaprak,yazılı kağıt demektir.

Varak kelimesini ef'al e uyarlarsak karşımıza "evrak" çıkar, yapraklar demektir.doğal olarak evraklar ifadesi yanlış kullanımdır.

Çoğaltabiliriz

Veled =》Çocuk denkleme yine ef'al giriyor
Evlâd =》Çocuklar

Şahıs =》 kişi
Eşhas =》 kişiler

Şakl(şekil)=》 biçim
Eşkal =》biçimler


Osmanlıca 'daki kalıpları bilmek birçok kelimenin anlamını çıkarmayı sağlar...
 
Katılım
27 Ara 2005
#11
Günlük hayatta karşımıza çok çıkar:

Fiil bir "işi yapma eylemi", fail "o işi yapan" ve mef'ul ise yapılan "işten etkilenen" şeydir.

Bu kalıba göre çekimlenen birçok kelime var. Aklıma gelen birkaçını yazayım.

Aşık = seven kişi
Maşuk = sevilen kişi

Katil = katletme eylemini yapan kişi
Maktul= katletme eyleminden etkilenen

Terk = ayrılıp gitme
Metruk= terk edilmiş ( metruk bina derler mesela )

Zulüm = zorbalık
Mazlum= zorbalığa uğrayan

Zikir=söyleme,anma
Mezkur=söylenilen,anılan
 
Katılım
24 Eyl 2007
#13
Maaşallah hepinize ayrı ayrı hayran kaldim Rabbim ilminizi artırsın yolunuzu açsın canı gönülden teşekkür ederim hepinize.ne güzel paylaşımlar yapmışsınız dolu dolu ...sadece bu konu değil okuyabildiklerim için diyorum.
 
Katılım
27 Ara 2005
#14
Siyasetçilerin dilinden duyarız. Özellikle başkan kendisine yönelik bir suçlama yapıldığında der ki ispat etmeyen "müfteri" dir. İşte bu "müfteri" Arapça "iftira" dan gelir. İftiracı, iftira eden anlamları taşır. Yani "iftira" nın failidir, yapandır.

Netekim Allah kimseyi "müfteri" etmesin.


müşteki yine buna benzer şikayet eden demek yani şikayetçi. Adliyeye yolunuz düşerse bir şeyden şikayetçi olursanız müşteki diye geçer kağıtlarda. Şikayet ten türeyen bir kelime şikayetin faili diyebilir.

Fail diyip duruyorum. Haberlerde karşınıza çıkar "fail i meçhul " yani yapanı meçhul ,bilinmeyen. İşte fail işi yapan. Burdan aklınızda kalabilir.
 
Katılım
5 Ağu 2018
#15
Eyyâm Arapça "günler" demek. Tekil hali "yevm"dir. Yevmiye de buradan gelir, yani günlük verilen ücret.
 
Katılım
5 Ağu 2018
#16
Gird (döngü) + ab (su) = Girdap (Fr. su döngüsü)

Hoş (güzel) + ab (su) = Hoşaf (Fr. güzel/tatlı su)

Kez/tiz (keskin, sivri) + ab (su) = Kezzap (Fr. keskin/yakıcı su)
 
Katılım
20 Haz 2018
#17
SAFDERUN :

Arapça “saf” ve Farsça “derun” kelimelerinin birleşiminden oluşan safderun temiz yürekli kimse anlamına gelmektedir.

MÂLÛMATFURUŞ:

Bilgiçlik taslayan.Arapcada bilinen şeyler ya da bilgiler anlamina gelen "mâlûmat " kelimesiyle ,Farsçada satan manasına gelen "furuş" kelimelerinin birleşiminden oluşur.

KADİRŞİNAS:

Arapçada değer , kıymet mânâsına gelen "kadir "kelimesiyle ,Farsça anlayan ,bilen anlamındaki " şinas" kelimelerinden oluşur.Kıymet bilen demektir.
:)
 
Son düzenleme:
Katılım
5 Ağu 2018
#18
Kaynana(kayınvalide)
Kayınpeder

Kaim+ana
Kaim+peder

kaim:yerine geçen demek. Kayınvalide,anne yerine geçen,kayınpeder baba yerine geçen demek.

arkadaşlar düzeltisn,kaymakam ve kayyum kelimeleri de burdan geliyor olmalı.
 
Katılım
27 Ara 2005
#19
Kaynana(kayınvalide)
Kayınpeder

Kaim+ana
Kaim+peder

kaim:yerine geçen demek. Kayınvalide,anne yerine geçen,kayınpeder baba yerine geçen demek.

arkadaşlar düzeltisn,kaymakam ve kayyum kelimeleri de burdan geliyor olmalı.
Kayınvalidenin ve kayınpederin bu şekilde olabileceği hiç aklıma gelmemişti. Ben düz mantık kayın+anne ( kayınçonun annesi) şeklinde düşünürdüm :) saçma bir mantık benimki

Kaim+ana, kaim+peder ilginç

Teşekkürler
 
Katılım
6 Ara 2014
#20
Kaynana(kayınvalide)
Kayınpeder

Kaim+ana
Kaim+peder

kaim:yerine geçen demek. Kayınvalide,anne yerine geçen,kayınpeder baba yerine geçen demek.

arkadaşlar düzeltisn,kaymakam ve kayyum kelimeleri de burdan geliyor olmalı.
Nişanyan , " Kayınlık " kelimesinin ilk defa Karahan Türkçesinde ve Divan-ı Lugat-it Türk'te geçtiğini söylemiş.Dolayısıyle sadece anlam itibariyle uyum sağlamış olmasına dayanarak Arapça'dan dilimize geçmiş olma ihtimali çok zayıf.
 

Giriş yap